Phỏm Không Ù Thì Tính Điểm Thế Nào: Cộng Bài Rác, Xếp Hạng Và Chuyện Móm

Phỏm Không Ù Thì Tính Điểm Thế Nào

Ván phỏm nào cũng bắt đầu bằng giấc mơ ù. Nhưng phần lớn các ván không kết thúc như thế. Bốn vòng đánh qua đi, mọi người hạ phỏm, gửi bài, rồi cúi xuống đếm những lá còn lại trên tay. Đây mới là lúc ván bài thật sự được phân định, và cũng là phần người mới chơi hay lúng túng nhất.

Nhắc lại nhanh: phỏm và ù là gì

Phỏm, còn gọi là tá lả hay ù ở một số nơi, chơi bằng bộ bài Tây 52 lá. Một phỏm là nhóm từ ba lá trở lên, hoặc cùng số như ba con 7, hoặc liên tiếp cùng chất như 5, 6, 7 cơ. Người chơi tìm cách gom bài thành phỏm bằng cách ăn lá người trước đánh ra hoặc bốc từ chồng bài.

Ù là khi toàn bộ bài trên tay đều nằm trong phỏm, không còn lá lẻ nào. Ù thì thắng luôn, không cần tính điểm.

Còn không ù thì sao? Thì đếm.

Cách cộng điểm bài rác theo luật phổ biến

Sau khi hạ phỏm và gửi bài xong, những lá không nằm trong phỏm nào được gọi là bài rác. Theo luật phổ biến, điểm của từng lá được tính như sau: A là 1 điểm, các lá số từ 2 đến 10 tính đúng con số in trên lá, J là 11, Q là 12, K là 13. Cộng tất cả lá rác lại là ra điểm của một người.

Người có tổng điểm thấp nhất về nhất. Tiếp theo là nhì, ba, và người nhiều điểm nhất về bét. Nghe thì đơn giản, nhưng nó kéo theo một chiến thuật quan trọng: lá to là gánh nặng.

Giữ một con K lẻ đến cuối ván là ôm 13 điểm. Trong khi một con A lẻ chỉ có 1. Vì thế người chơi lâu năm hay xả bớt các lá J, Q, K không có hy vọng vào phỏm từ sớm, nhất là ở vòng thứ ba và thứ tư, khi chồng bài đã mỏng và khả năng ghép thêm không còn nhiều. Tất nhiên xả lá to cũng có rủi ro, vì người ngồi sau có thể đang chờ đúng con đó để ăn thành phỏm, nên trước khi đánh nên liếc qua những lá họ đã ăn và đã bỏ để đoán họ đang gom số nào hay chất nào.

Lấy một ví dụ. Hết ván, người thứ nhất còn 2, 4 và 9, tổng 15 điểm. Người thứ hai còn một con Q và một con 3, tổng cũng 15. Người thứ ba còn 5 và 8, được 13. Người thứ ba về nhất dù trông bài có vẻ không đẹp.

Còn hai người cùng 15 điểm thì xử lý thế nào? Mỗi nhà một kiểu. Có nơi cho người hạ bài trước xếp trên, có nơi so lá lớn nhất trong bài rác. Cứ thống nhất từ đầu buổi chơi cho khỏi tranh cãi.

Móm: không có phỏm nào thì sao

Người đến hết ván mà không hạ được phỏm nào được gọi là móm. Theo luật phổ biến, người móm bị xếp sau những người có phỏm, kể cả khi tổng điểm bài rác của họ thấp hơn. Nói gọn, móm thường đồng nghĩa với về chót.

Điều này làm thay đổi cách chơi ở những vòng cuối. Nếu thấy bài mình chưa có phỏm nào, ưu tiên số một không phải là giảm điểm, mà là tìm mọi cách ghép được ít nhất một phỏm. Có khi chấp nhận giữ lá to để chờ ăn còn hơn xả sạch mà vẫn móm.

Ngược lại, khi đã có phỏm chắc chắn trên tay, bạn quay về bài toán điểm: xả lá cao, giữ lá thấp, và để ý xem người trước đang chờ lá gì.

Ai thích tra cứu kỹ hơn về luật gốc và các tên gọi khác của trò này có thể đọc mục phỏm trên Wikipedia tiếng Việt, rồi so với luật quen thuộc ở nhà mình.

Gửi bài: cách giảm điểm hay bị quên

Gửi bài là khi bạn đặt lá rác của mình vào phỏm đã hạ của người khác, nếu lá đó nối được vào phỏm. Ví dụ người kia hạ 6, 7, 8 rô, bạn có 9 rô lẻ thì gửi được. Lá đã gửi không còn tính vào điểm của bạn nữa. Nhiều người mới chơi quên bước này và tự ôm thêm điểm oan.

Lưu ý là luật gửi bài khác nhau khá nhiều giữa các nhóm. Có nơi chỉ cho gửi sau khi mình đã hạ phỏm, có nơi giới hạn số lá được gửi.

Các trò bài dân gian như phỏm nay cũng có bản online cho người thích chơi trên điện thoại. Trang sunwin.bayern cũng cung cấp các trò đánh bài đổi tiền, chỉ dành cho người từ 18 tuổi trở lên và cần chơi có trách nhiệm.

Ván bài lúc chờ bóng lăn

Với dân mê thể thao, những ván phỏm hay diễn ra trong lúc chờ trận khuya hoặc giữa giờ nghỉ của một giải đấu phong trào. Ba, bốn người ngồi quanh cái bàn nhựa, bộ bài cũ sờn góc. Ai thua thì đi mua nước.

Chơi kiểu đó vui nhất khi cả bàn rõ luật tính điểm từ đầu. Ù hiếm khi đến. Nhưng một ván kết thúc với 3 điểm bài rác trong khi cả bàn ôm hai chục điểm thì cũng sướng không kém.